Bożonarodzeniowa atmosfera przy stole

Zapach ciasta i choinki, ciepło bijące od kominka i skrzypiący mróz za oknem… Nie ma nic piękniejszego niż Święta w takiej atmosferze – w towarzystwie najbliższych osób, wśród gwaru rozmów i śmiechu. Nasze mamy i babcie doskonale potrafiły pilnować ciepła rodzinnego ogniska… Czy i w wysokich wieżowcach z wielkiej płyty Boże Narodzenie może kojarzyć się z równie magiczną aurą?

Jeżeli dołożysz odrobiny starań do przygotowania Bożego Narodzenia, nie zapomnisz o tym, że ten czas to nie tylko ogromne zakupy i drogie prezenty – z pewnością również w Twoim domu zagości niepowtarzalna magia Świąt :) Razem zastanowimy się nad tym, co składa się na wyjątkowy nastrój panujący w Boże Narodzenie. Jestem pewna, że w każdym domu panują rozmaite obyczaje i świąteczne rytuały, które budują poczucie więzi i miłości – szczególnie w te kilka grudniowych dni. Jednak kilka drobnych akcentów niewątpliwie podkreśli atmosferę Bożego Narodzenia.

Święta kojarzą się z ciepłem rodzinnym i bezpieczeństwem, dlatego ważnej jest odpowiednie oświetlenie domu. Efekt przytulności nadaje szczególnie żywy ogień, dlatego wprost trudno wyobrazić sobie Boże Narodzenie bez blasku świec. Dawniej świeczki umieszczano nawet na choinkach, jednak nie jest to zbyt bezpieczny pomysł. Do dekoracji bożonarodzeniowego drzewka zostawmy więc zwyczajne lampki choinkowe – możemy natomiast wybrać ich barwę – tak, by pasowała do reszty ozdób i wystroju domu. Świeczki, świeczniki i lampiony wykorzystajmy natomiast do udekorowania stołu stroikami świątecznymi. Łagodne, ciepłe światło opromieniające stół również sprawdzi się podczas Świąt. W tym celu można przyciemnić nieco abażury lamp stojących wokół stołu.

Świąteczny nastrój podkreśli też odpowiednia muzyka i śpiewanie kolęd. W wielu domach wciąż żywa jest tradycja grania i śpiewania pięknych, starych kolęd. Jeśli nie – dobrze jest włączyć przynajmniej odpowiednią płytę. Nie zastąpi to co prawda atmosfery bliskości podczas wspólnego śpiewania, ale podkreśli przynajmniej uroczysty nastrój.

Wigilia i Boże Narodzenie to również czas, kiedy dorośli i dzieci powinni razem zasiadać przy stole – szczególnie 24 grudnia. Pamiętajmy, że dla dzieci Święta to wyjątkowy czas, często zapamiętywany na całe życie. Istotne jest więc, by przynajmniej w Wigilię potraktować je jak dorosłych i usadzić przy wspólnym stole. Chociażby z tego względu charakter rozmów przy stole jest odmienny niż przy innych okazjach. Z pewnością dorośli nie powinni wdawać się w dyskusje i spory, wszyscy powinni być natomiast dla siebie mili i uprzejmi. Możecie namówić starszych domowników i gości do opowieści o Świętach z ich dzieciństwa. Miła, ciepła atmosfera wynika również z faktu, że podzielenie się opłatkiem przed Wigilią jest okazją do wybaczenia sobie wzajemnych urazów i zażegnania konfliktów.

Niestety, często cała magia Świąt pryska, gdy po Wigilii cała rodzina zasiada w milczeniu do oglądania telewizji. Powinniśmy więc wcześniej przemyśleć sposób na zagospodarowanie czasu domownikom i gościom po Wigilii – gdy wszyscy oczekują na Pasterkę. W większości domów wręcza się wtedy prezenty. Dlatego dobrym sposobem na wspólne spędzanie czasu jest również śpiewanie kolęd lub snucie wigilijnych opowieści. Możecie na przykład poprosić domowników i gości, by wyszukali i opowiedzieli jakąś wyjątkową historię związaną ze Świętami. Literatura obfituje w różne opowieści o cudach, które wydarzyły się w Wigilię. Podczas takiego wspólnego opowiadania powinno być dużo śmiechu, a same historie powinny być na tyle niezwykłe, by zaciekawić i starszych i młodszych.

Jeśli Boże Narodzenie ma dla nas również bardzo religijny charakter, warto przeczytać na głos fragmenty Ewangelii na temat narodzin Jezusa. Później możemy wyjaśnić maluchom, skąd wzięło się na stole sianko i dlaczego czekały akurat na pierwszą gwiazdkę, a nie na inny znak. Możemy również przygotować gry świąteczne z nagrodami – nie tylko dla dzieci :) Można na przykład ogłosić konkurs na znalezienie jak największej liczby cukierków na choince w jak najkrótszym czasie. Zwycięzca może zabrać cukierki dla siebie. Można też zagrać w grę planszową i przeznaczyć dla zwycięzcy symboliczny, sekretny upominek. Dla dzieci będzie to wielka frajda, ponieważ zawsze niecierpliwie czekają na gwiazdkowe prezenty :)

Wigilia i Boże Narodzenie to czas, kiedy w większości domów dużo czasu spędzamy przy stole. Jednak nie są to „zwyczajne” spotkania przy stole, jakich wiele w ciągu roku. Sprawmy, by był to wyjątkowy czas dla nas i naszych bliskich – tak, by wszyscy czuli się potrzebni, kochani i radośni...

Zwyczaje i przesądy związane z Wigilijnym stołem

Wszyscy – starsi i młodsi, doskonale wiedzą, że kolacja Wigilijna rozpoczyna się wraz z pojawieniem się na niebie pierwszej gwiazdki, symbolizującej Gwiazdę Betlejemską. Jednak z tym jednym z najszczególniejszych wieczorów w roku wiąże się wiele innych zwyczajów i obrzędów – nierzadko o wielowiekowej genealogii. W codziennym zabieganiu, zwłaszcza w tym przedświątecznym, zapominamy o tych pięknych tradycjach. Przypomnę Wam najciekawsze z nich – może przynajmniej niektóre z powrotem zagoszczą w Waszych domach :)

Skąd wzięły się przesądy związane z Wigilią i uroczystą wieczerzą? Najpewniej jeszcze z czasów pogańskich. Noc z 24 na 25 grudnia była czczona w czasach przedchrześcijańskich jako święto związane ze słońcem i przesileniem zimowym, dlatego w tradycji ludowej Wigilia uważana jest za czas nasycony magią. W związku ze zbliżającym się Nowym Rokiem, próbowano wróżyć tego dnia przyszłość na najbliższe 12 miesięcy. Stąd wziął się przesąd mówiący o tym, by w Wigilię nie wdawać się w spory i kłótnie, bo takimi niesnaskami naznaczony będzie nadchodzący rok. W innych regionach mówi się wręcz, że jaka Wigilia – taki będzie Nowy Rok. Jeszcze gdzie indziej przestrzega się przed szyciem, tkaniem i tym podobnymi czynnościami w Wigilię (zaprasza to do domu wodne demony). Duże znaczenie ma również to, kto pierwszy zjawi się jako wigilijny gość. Jeżeli będzie to młody chłopiec – gospodarze mają zapewnioną pomyślność przez cały nadchodzący rok.

Wszyscy wiecie doskonale, że w Wigilię obowiązuje post, a na stole powinno stać 12 potraw. Jednak nie każdy wie, że w prawie kościelnym nie ma specjalnego zapisu na temat przestrzegania postu w Wigilię. Jest on zalecany i uświęcony tradycją, ale w rzeczywistości wywodzi się ona jeszcze z czasów pogańskich. Ziarna zbóż, mak, grzyby i miód to potrawy, których odrobinę wypadało zostawić dla zmarłych, by zaskarbić sobie ich przychylność (wzmianki o tego typu obrzędach znajdziecie np. w „Dziadach” Mickiewicza). Podobną wymowę ma najprawdopodobniej pozostawienie pustego nakrycia na stole. Wszystko to miało dać naszym przodkom pewność, że zatroszczyli się o przychylność nadprzyrodzonych sił, okolice najkrótszego dnia w roku budziły bowiem powszechny niepokój. Dlatego ustawiano na stole wszelkie dary natury – na naszych stołach widoczne w postaci bakalii, grzybów, ryb i owoców. Wypada przynajmniej spróbować każdej potrawy, żeby w przyszłym roku żadnej z nich nie zabrakło. Dodatkowo – zgodnie z pradawnym zwyczajem, możecie np. w jednym z uszek do barszczu zalepić grosik na szczęście dla znalazcy.

Ważnym elementem kolacji Wigilijnej jest dzielenie się opłatkiem – to doskonały moment, by wybaczyć sobie wszelkie urazy. Do stołu zasiadamy według starszeństwa: najpierw dziadkowie, potem rodzice i na końcu dzieci. Ten zwyczaj związany jest z przesądem, który mówi o naturalnej kolejności odchodzenia. Podobną wymowę ma zasada, że podczas Wigilii nie odchodzi się od stołu. Wyjątkiem jest tylko donoszenie potraw przez gospodarzy. Podczas uroczystej kolacji nie należy wdawać się w zbyt żywe dyskusje, aby nie kłócić się z bliskimi w przyszłości. Jak sami widzicie, te zwyczaje niewiele różnią się od zasad Savoir Vivre’u, prawda?

W kulturze ludowej Wigilia to także ważny czas dla domowych zwierząt. Wszak tej nocy przemawiają ludzkim głosem :) Nasi pradziadowie wierzyli jednak, że usłyszenia rozmów zwierząt wróży niebywałe nieszczęście. Nie zapomnijcie jednak mimo tego dać swoim domowym pupilom choćby kawałeczka opłatka. Jeśli dzięki temu będą zdrowe i silne, nie ma znaczenia, że żadne z nich nie musi ciągnąc wozu lub pracować w polu ;)

Jak widzicie, Wigilijny wieczór obwarowany jest wieloma zakazami i nakazami, które mają zapewnić nam i naszym bliskim pomyślność, dostatek i spokój. A wymieniłam tylko kilka zwyczajów :) Dołóżcie wszelkich starań, by ten wyjątkowy wieczór spędzić w miłej, rodzinnej atmosferze. Jest szansa, że nie tylko Święta w naszym domu będą wtedy spokojne i radosne ;)