Sekret udanych potraw z makaronu

     W przypadku włoskich dań nie mniej ważny niż sos jest sam makaron. Jest ich wiele rodzajów i prawdziwą sztuką jest umiejętność ich rozpoznawania. Jeśli jednak zależy nam na przygotowywaniu potraw jak najbardziej zbliżonych do oryginalnych receptur, dobrze jest zaznajomić się z kilkoma podstawowymi odmianami. Nie sposób byłoby wymienić tutaj wszystkich – jak już wspominałam we wcześniejszych wpisach, istnieje około 300 rodzajów makaronu. Różnią się one nie tylko kształtem, ale również składem, a niekiedy nawet kolorem. Obok chleba makaron jest jednym z podstawowych źródeł węglowodanów – odpowiednio przyrządzony nie jest jednak bardzo kaloryczny. Różnorodność makaronowych nitek i klusek otwiera przed nami wiele możliwości kulinarnych.

Oto kilka najważniejszych odmian makaronu:

• Cannelloni to nic innego jak makaronowe rurki o dość dużej średnicy. Nadziewa się je najczęściej mięsem mielonym, sosem beszamelowym i pomidorowym. Jednak odmiana ta może posłużyć również do przygotowania ciekawych przekąsek.
• Conchiglioni ma kształt zbliżony do muszli ślimaków porcelanek, jest dość duży i nadaje się do nadziewania. W sklepach można go znaleźć również pod nazwą Jumbo Schells.
• Farfalle to popularne kokardki. Można z nich przygotować nie tylko smakowite pasty, ale również wspaniałe sałatki. Odmiana ta jest bardzo dekoracyjna i lubiana - również przez najmłodszych.
• Gnocchi to kluseczki przypominające polskie kopytka. Sprawdzają się w zestawieniu z sosami pomidorowymi, grzybowymi (szczególnie pieczarkowymi), albo ze słynnym pesto.
• Lasagne to znane wszystkim płaty makaronowe. Poza tradycyjną potrawą o tej samej nazwie może posłużyć do rozmaitych zawijanych zakąsek.
• Linguine jest odmianą spaghetti. Od swojego słynnego krewniaka różni się spłaszczoną powierzchnią. Polecany jest do pesto i owoców morza.
• Maniche to rurki, ale ścięte prosto, nie tak jak penne. Najczęściej są skośnie rowkowane. Można je podawać z mięsem mielonym, w sosie z brokułów i białego wina.
• Penne, czyli pióra lub rurki. Ma zastosowanie podobne do linguine. W sklepach znajdziecie penne gładkie (penne liscie) lub rowkowane (penne rigate).
• Ravioli to makaronowe pierożki, które nadziewa się mięsem, serem, szpinakiem lub innymi warzywami.
• Riccioli to prawie to samo, co popularne w Polsce świderki. We Włoszech podaje się je najczęściej ze szpinakiem i serem, jednak w rodzimej wersji sprawdzą się również z serem białym i cebulką lub serem białym i cukrem.
• Tagliatelle, czyli popularne wstążki – dość szeroka odmiana (ok. 6 do 10 mm). Pasuje do sosu bolognese. Historia tagliatelle sięga XIII wieku – do jego stworzenia kucharza zainspirowała podobno fryzura jednej z dam zaproszonych na królewski ślub :)
• Tortellini to małe pierożki, podobne do polskich uszek. Nadziewa się je serem, mięsem lub grzybami i polewa sosem pomidorowym.

Jak gotować makaron?

    Największym grzechem popełnianym podczas przygotowywania włoskich dań (i nie tylko!) jest gotowanie makaronu na miękko. Nie od dziś wiadomo, że im bardziej przetworzony produkt, tym mniej zdrowy. Makaron zawsze gotujemy al dente, co po włosku oznacza na ząb. Makaron powinien mieć wyczuwalny lekko twardy rdzeń. Tak przyrządzony wygląda estetycznie nawet w sałatce, lepiej radzi sobie z nim również nasz układ trawienny. Do garnka z wodą dobrze jest dodać odrobinę soli i oliwy z oliwek, dzięki czemu nie będzie się on sklejał. Nie hartujemy makaronowych nitek! Po pierwsze spłukiwana jest wtedy wierzchnia warstwa skrobi, a po drugie – Włosi zawsze podają gorący makaron. Zazwyczaj na opakowaniu producent umieszcza zalecenia, jednak sprawdza się zasada, że na 1 litr wody powinno przypadać 100 gram makaronu. Jeśli jest on zbyt długi, nie łamiemy go, ale czekamy aż zanurzona część stanie się miękka – wówczas w garnku zmieści się cały. Makaron odcedzamy w sitku i nakładamy na talerze głębokie (ewentualnie miseczkę) cedzakiem lub specjalną łyżką. Niektóre odmiany, takie jak cannelloni czy lasagne można podać na stół w eleganckich naczyniach do zapiekania.

     Chyba nikt nie rozwinął w takim stopni sztuki przyrządzania wyśmienitych past jak mieszkańcy słonecznej Italii – zaufajmy więc ich umiejętnościom i wskazówkom. We włoskich daniach widoczna jest prawdziwa pasja, prostota i charakter – pewnie dlatego tak bardzo je lubimy. Nawet najmniejsza przekąska makaronowa prezentuje się na stole wspaniale – jest kolorowa i roztacza intensywny aromat. Nic tylko cieszyć się smakiem i widokiem tradycyjnych potraw włoskiej kuchni :)

Makaronowe inspiracje, czyli spaghetti na wiele sposobów

     Makarony należą do bardzo lubianych dań. Są sycące, smaczne i odpowiednio przyrządzone wyglądają apetycznie. Co więcej, nietrudno przygotować taki posiłek. Dlaczego jednak nie wypróbować czegoś nowego? Przecież przepisów na to włoskie danie nie da się zliczyć – każdy znajdzie więc coś odpowiedniego dla siebie. Przygotowałam dla Was kilka sprawdzonych porad i wskazówek na temat przyrządzania sosów i dekorowania włoskich dań. Mam nadzieję, że znajdziecie tu inspirację dla własnych pomysłów. Zapraszam zatem w kulinarną podróż po słonecznej Italii :)

Sekret udanego sosu

     Ostatnio wspomniałam, że lepiej postawić na wyrazistość sosu niż na jego ilość. Warto zaufać w tym wypadku Włochom – oni naprawdę używają dużo mniej dodatków do makaronu niż przyjęło się to u nas. Jednak prawdziwe, włoskie sosy mają intensywny smak i aromat, uzyskany dzięki starannie dobranym składnikom. Zamiast kupować sosy w słoikach, fixy i sosy w proszku, wykorzystajmy chociażby letni sezon na pomidory. Domowe spaghetti będzie nieporównywalnie lepsze :) Oto kilka przykładów na spaghetti inne niż zazwyczaj:

• Carbonara to drugi po Bolognese rodzaj sosu do spaghetti, jeśli chodzi o popularność. Pochodzi z okolic Rzymu, a jego historia sięga II wojny światowej. Przyrządza się go z sera pecorino, parmezanu, boczku i żółtek. Jednak w restauracjach mianem tym określa się często sos z sera pleśniowego, boczku, grzybków (np. kurek) i śmietanki.
• Sos Alla Cerepiera to prawdziwa uczta! Do jego przygotowania będziemy potrzebowali pancettę (rodzaj boczku), tuńczyka, borowiki, czosnek i pomidorki koktajlowe. Przypadnie do gustu osobom ceniącym pożywne dania.
• Sos serowy lub serowo - brokułowy jest bardzo prosty i smaczny. Wybieramy kilka ulubionych rodzajów sera, ale nie więcej niż 4, dodajemy tłustą śmietanę, cebulę, czosnek, zioła prowansalskie i ewentualnie drobne różyczki brokuł. I gotowe!
• Sos "light" można przyrządzić z opiekanego indyka, kilku pieczarek, pomidorów, cebuli i czosnku. Jest mniej kaloryczny niż inne rodzaje sosów.
• Sos Alla Putanesca jest idealny dla miłośników pikantnych potraw. Oprócz pomidorów trzeba dodać do niego kapary, anchois, papryczkę paperoncino, czarne oliwki i czosnek. Legenda głosi, że tą potrawą dawniej panie lekkich obyczajów wabiły słynących z niewierności Włochów.
• Sos do spaghetti można również przyrządzić z samego tuńczyka (Tonno) lub z owoców morza (Marinara). Zazwyczaj bazą jest wówczas sos pomidorowy, ale eksperymenty z sosem beszamelowym również przynoszą ciekawe efekty ;)

Jak udekorować danie z makaronem?

    Najczęściej dekorujemy spaghetti startym serem – jest to rozwiązanie zarówno smaczne, jak i estetyczne. Możemy wykorzystać do tego celu parmezan – do sosów pomidorowych, starty Lazur – do śmietanowych lub łagodny żółty jak edamski do pikantnych dodatków. Oczywiście do dekoracji można użyć listków świeżych ziół, np. bazylii czy oregano. Dobrym rozwiązaniem jest położenie na talerze kilku połówek pomidorków koktajlowych, kawałków papryki czy różyczkę brokułu – w zależności od składników sosu. Nie obawiajmy się używania kolorowej, kontrastującej z barwą sosu porcelany!

     Z czystym sumieniem można powiedzieć, że ilu kucharzy, tyle odmian spaghetti :) Ta duża dowolność w doborze składników do sosów sprawia, że mamy szansę wykazać się pomysłowością i zaskoczyć zarówno gości, jak i domowników. Już samo przygotowywanie włoskiego dania jest więc wspaniałą zabawą. Soczyście kolorowe sosy i apetyczny wygląd potrawy na talerzu każdego wprawi w dobry nastrój :)

Włoska uczta, czyli jak podawać i jeść spaghetti?

     Kuchnia włoska kojarzy nam się przede wszystkim z pizzą i spaghetti. Dla wielu osób zaskoczeniem będzie fakt, że pomidorowy raj na Ziemi nie jest ojczyzną słynnego makaronu! "Przywędrował" on do Włoch z Azji. Trzeba jednak przyznać, że to właśnie pełni temperamentu południowcy stali się mistrzami w przyrządzaniu długich nitek – samych odmian makaronu Włosi znają około 300, a przepisów na smakowite dania i pasty jest jeszcze więcej! I nie ma co ukrywać, bardzo lubimy takie jedzenie. Wspaniale sprawdza się podczas spotkań z przyjaciółmi i – od czasu do czasu – w roli tradycyjnego, domowego obiadu :)

Elegancja w każdej sytuacji

     Jedzenie spaghetti nie jest łatwą sztuką. Aż nader często zdarza się nam "uciapać" przy tej czynności ;) Pół biedy, jeśli jadamy w samotności, ale często zdarza się, że włoskie danie jest podawane na nieformalnych spotkaniach. Na szczęście z pomocą przychodzi Savoir Vivre. Nie zapomnijcie o podaniu widelców i łyżek do każdego nakrycia. Sposób ten wymyślili nie-Włosi. Na Półwyspie Apenińskim wszelkie makarony jada się jedynie za pomocą widelca opieranego o brzeg talerza, co ma ułatwić nawijanie nitek. Oczywiście wymaga to wprawy, dlatego nie jest uchybieniem położenie dodatkowej łyżki do podtrzymywania makaronowych kluseczek (widelec po prawej, łyżka po lewej). Wręcz powinniśmy tak zrobić, by nie zawstydzić gości, którzy nie radzą sobie z samym widelcem. Niedopuszczalne jest natomiast używanie noża – dla Włochów to prawdziwa profanacja! Istnieją też sztućce do spaghetti: widelce z mniejszą lub większą niż zazwyczaj liczbą ząbków, szczypce do nakładania, które sprawdzą się również podczas serwowania sałatek oraz ''łyżki-nabieraki'' do makaronu.

     Nie tylko sztućce ułatwiają spożywanie spaghetti. Konieczne jest zaopatrzenie gości w serwetki – ułożone albo obok nakrycia, albo podane w estetycznym serwetniku (ten drugi sposób sprawdza się szczególnie w przypadku, gdy jemy w kuchni, w luźnej atmosferze, a stół nakryjemy np. obrusem w czerwoną kratkę – odtworzymy tak atmosferę małej, rodzinnej restauracji włoskiej). Dobrze jest ustawić na stole dzbanek z wodą – po pierwsze dlatego, że spaghetti "zapycha", a po drugie oczyszczone wodą kubeczki smakowe pozwalają na pełniejsze delektowanie się smakiem włoskiej potrawy.

     Spaghetti najlepiej nałożyć na głębokie talerze lub w stylowych, glinianych naczyniach. Dzieciom najłatwiej będzie korzystać z miseczek. Naczynia można podgrzać lekko w piekarniku, co zapewni daniu optymalną temperaturę. Najbardziej eleganckim sposobem podawania jest wymieszanie makaronu z sosem i przyniesienie do stołu napełnionych talerzy wraz ze sztućcami i miseczką z potartym serem (zazwyczaj z parmezanem), którym goście samodzielnie posypują swoje danie. Sosu nie powinno być zbyt dużo! To podnosi kaloryczność dania, a tak naprawdę Włosi wolą, gdy jedynie oblepia on makaron. Jeśli gospodarz nie poda bułeczek, którymi można "wyczyścić" talerz, nie powinno się tego robić, zwłaszcza stukając głośno sztućcami w porcelanę.

Wino do spaghetti i nie tylko

     Osobną sprawą jest serwowanie napojów pasujących do włoskich dań. Pizza i spaghetti kojarzone są raczej z nieformalnymi spotkaniami przy stole, co nie zwalnia nas od eleganckiego podejmowania gości. Dlatego nie podajemy drinków w plastikowych kubeczkach, ale w szklankach lub kieliszkach. Poza wodą i chłodnymi napojami można serwować wino. A oto klucz do udanego zestawienia:

• spaghetti i pasty z sosami pomidorowymi wspaniale uzupełniają włoskie czerwone wina wytrawne, tj. Chianti
• spaghetti Carbonara dobrze komponuje się z winem gęstym, ciężkim, aromatycznym, czyli "pełnym"; dotyczy to również makaronów z sosem bardzo pikantnym
• spaghetti z owocami morza można podawać z lekkim winem białym, bogatym w nuty owocowe
• spaghetti Arrabiata wspaniale uzupełnią wina bliskowschodnie
• spaghetti z mięsem i dania makaronowo – mięsne doskonale podkreślą wyraziste, czerwone wina wytrawne, najlepiej włoskie

     Spaghetti w polskim wydaniu, przygotowane z iście słowiańską przesadą (morzem sosu, gotowaniem "na miękko" i hartowaniem) stawiane jest w jednym rzędzie z pizzą i innymi fast foodami. Co prawda najczęściej przyrządzamy je w domu, ale za to z przypadkowych składników. Tymczasem miłośnicy tej włoskiej potrawy potrafią docenić niuanse smakowe różnych odmian makaronowych nitek i sosów pełniących tylko funkcję uzupełniającą. Tradycyjne włoskie spaghetti łatwiej jest spożywać elegancko i bynajmniej nie jest zarezerwowane wyłącznie na nieformalne spotkania.